Tazminat hukuku; davalı ve davacı tarafların haklarını savunan önemli bir hukuk alanıdır. Tazminat hukuku; maddi tazminat ve manevi tazminat olarak iki şekilde incelenmektedir. Maddi tazminat yaşanması istenmeyen bir olay sonucunda bireylerin maddi olarak uğramış oldukları zararın tazminini ifade eder. Manevi tazminat ise çok daha geniş bir yelpazeye sahiptir. Manevi tazminat davaları; duygusal ve ruhsal olarak kişilerin zarar görmesi durumunda acılarını bir nebze olsun azaltmak amacıyla açabilecekleri davalardır. Tazminat hukuku davalarının açılma nedenlerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz
- Tıp alanında yapılan uygulama hatalar,
- Boşanma davası kapsamında,
- Telif haklarının ihlal edilmesi,
- Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen suçlar,
- Nişanın bozulması,
- Trafik kazası
- Haksız tutuklama,
- Kişilik haklarına saldırı,
- Marka itibarının zedelenmesi,
- Mobbing (iş yeri baskısı),
- Destekten yoksun kalma,
- İş kazası,
- Gerçekleştirilen bir sözleşmenin ihlali,
- Haksız fiil suretiyle bir suç işlenmesi,
- Mülk ile ilgili meydana gelen durumlarda tazminat davaları açılabilmektedir.
Tazminat davalarının konusu ne olursa olsun meydana gelen fiile konu olan kişi ya da o kişinin avukatı tarafından açılması gerekir. Ancak davaya konu olan kişinin vefatı durumunda birinci derece akrabalarda dava açabilmektedir. Kişinin vefatı ile maddi bir gelir kaybı meydana gelmişse ölen kişinin yakınları maddi tazminat davası açabilmektedir.
Maddi Tazminat Nedir?
Maddi tazminat davası ise manevi tazminat davasından farklı olarak kişilerin maddi bir zarar görmesi durumunda açabilecekleri davalardır. Maddi tazminat davası ile kişinin meydana gelen ekonomik zararları karşılanabilmektedir. Tazminat davasında ekonomik zarara uğrayan kişinin şahsen ya da avukatı aracılığı ile Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvuru yapması gerekmektedir. Her iki dava da 1 ile 10 yıla kadar süre ile açılabilmektedir. 10 yıldan fazla olan olaylarda ise kişiler dava açma hakkını kaybeder. Bunun yanı sıra haksız fiili içeren suçlar için dava açılma süresi ise 2 yıldır. 2 yıldan sonra kişilerin maddi ya da manevi tazminat davası açma hakkı ortadan kalkmaktadır.
Manevi Tazminat Nedir?
Manevi tazminat nedir sorusu kişilerin en sık sorduğu sorular arasındadır. Manevi tazminat, meydana gelen elim bir olay nedeni ile kişilik haklarının zarar görmesi, acı çekilmesi ve bu acının karşılığının para olarak alınması için açılan tazminat davalarıdır. Manevi zarar, kişilik değerleri kapsamında meydana gelen nesnel eksilme olarak açıklanabilir. Tazminat hukuku kapsamında manevi tazminat davaları sınırlandırılmıştır. Bunlar aşağıdaki gibidir.
- Kişilik değerlerinin zarar görmesi
- İsme saldırı
- Evlenmenin feshi
- Nişan bozulması
- Beden bir zarara ya da ölüme neden olma vb.
Manevi tazminat davasında tazminat tutarı; kusur oranı, suçun sıfatı, tarafların işgal ettiği makam ve diğer sosyo-ekonomik durumlar göz önüne alınarak belirlenir.
